Archive Monthly Archives: januari 2019

Blog 11 – Over het dichten van de Knowing-Doing Gap

Ik weet al waar ik me de komende week druk over ga maken. Dat is het schrijven van een paragraaf over de Knowing-Doing Gap.

Ik werd door een van mijn gesprekspartners geattendeerd op dit begrip. Om eerlijk te zijn, ik kende het woord niet. Wel het fenomeen, dat denk ik voor iedereen herkenbaar is.

Je weet wat je moet doen (Knowing), maar je slaagt er niet in om het uit te voeren (Doing). Een typisch verschijnsel, dat ik in mijn loopbaan vaker ben tegengekomen.

Ik zal in mijn boek enkele van die praktijkvoorbeelden beschrijven. Vorige week las ik bijvoorbeeld een opiniestuk in de krant, waarin een actueel probleem werd beschreven. Voor dat probleem heb ik (met anderen) al 28 jaar geleden de oplossing heb aangereikt. Bijna niemand durft erover te praten.

Je stopt veel tijd en energie in het proces van beleidsvorming. Vervolgens wordt dat beleid vastgesteld en daarna hoef je het ‘alleen nog maar’ uit te voeren. En dan blijkt de boel te haperen. Vreemd.

Wat moet je doen om te voorkomen dat het proces stilvalt? Hoe zorg je ervoor dat het gat tussen Knowingen Doingniet ontstaat?

In de eerste plaats is het zaak dat je in de fase van beleidsvorming draagvlak in de samenleving creëert voor de veranderingen die aanstaande zijn. Vooral bij de mensen die belast zijn met de uitvoering. Dat is een noodzakelijke voorwaarde, maar kennelijk geen voldoende voorwaarde, om beleid succesvol uit te voeren.

Een tweede aspect heeft betrekking op de vlekkeloze en tijdige overgang van het team dat de kartrekker is van het proces van beleidsontwikkeling naar het team dat de beleidsuitvoering aanstuurt. Ook dit is een noodzakelijke voorwaarde, maar nog steeds niet voldoende.

Vervolgens ben je aangeland bij de startfase van de uitvoering van beleid. Dan is het noodzakelijk dat je beschikt over een glashelder uitvoeringsplan gebaseerd op de verworven kennis en draagvlak in de eerdere fase. 

Desondanks kan de uitvoering van beleid falen. Wat is dat toch? Ik zal de komende week niet rusten voordat ik dit vraagstuk heb getackeld.

Je begrijpt dat hulp hierbij welkom is.

Peter Hovens
Coöperatie SamenWereld

Wil je elke week een seintje ontvangen als ik een nieuw blog heb gepubliceerd? Schrijf je dan in.

Blog 10 – Een antwoord op de gele hesjes

Ik ontvang elke week reacties op mijn blog en dat vind ik heel waardevol. Sommigen nodigen mij uit om af en toe eens door te praten over wat onderwerpen. Daar leer ik veel van.

Na de oproep om hulp bij de vraag ‘Hoe kan ik (door middel van het Boek SamenWereld) een beweging op gang krijgen?’, heb ik heel wat reacties mogen ontvangen. Sommige (marketing-)technisch van aard, andere meer inhoudelijk gericht, namelijk op dat was ons bindt.

Zo kreeg ik het advies om kennis te nemen van het 7 S-model van McKinsey. Van deze S’en staat Shared Valueshet meest centraal. Inderdaad, een diep gevoel van gedeelde waarden, daar ligt de basis voor een beweging.

Verder kreeg ik enkele tips om wat er gebeurt rondom de gele hesjes serieus te nemen. De onrust in de samenleving, niet alleen in Frankrijk, maar ook in ons land. Gek eigenlijk, rijke welvarende landen, waar mensen hun ongenoegen stevig kenbaar maken en een opkomend populisme dat daar garen bij spint.

Maar inderdaad, we kunnen al deze mensen niet wegzetten als gekken of erger als fascisten en dan overgaan tot de orde van de dag. Nee, er is iets wezenlijks aan de hand. Mensen voelen zich niet gehoord. De zorgen van burgers worden onvoldoende serieus genomen. Uitingen van onvrede waar geen antwoord op komt. 

Hoe komt dat dan? Ligt een oorzaak besloten in de manier waarop we ons land bestuurlijk top-down hebben ingericht, namelijk als gedecentraliseerde eenheidsstaat? Komt dat door de centralisatie van de politieke macht in Den Haag, die ook bepaalt welke (beperkte) ruimte provincies, gemeenten en waterschappen krijgen?

En waar blijft de burger in dit verhaal? Het voorlopige antwoord daarop is ‘participatiesamenleving’. Althans, dat is het antwoord van Den Haag. 

Maar daar geloof ik niet in, althans niet op deze manier. Want een samenleving waarin de burger echt centraal staat past niet binnen een systeem dat top-down is ingericht.

Ik kan me herinneren dat Pim Fortuyn ooit riep dat de politiek het land moest teruggeven aan de mensen. Om eerlijk te zijn vond ik dat toen een bizarre uitspraak. Nu begrijp ik wat hij bedoelde: er wordt ernstig inbreuk gemaakt op de soevereiniteit van het volk. En dat moet veranderen.

Dat is volgens mij wat de gele hesjes dwarszit. 

Een antwoord zou kunnen zijn: probeer de samenleving opnieuw vorm te geven van onderop en gedragen door uitgangspunten als gelijkwaardigheid, gedeeld belang en solidariteit. Hoe dat moet? Dat is vers 2. In mijn Boek SamenWereld maak ik een begin met een gedachtenexperiment.

Peter Hovens
Coöperatie SamenWereld

Wil je elke week een seintje ontvangen als ik een nieuw blog heb gepubliceerd? Schrijf je dan in.

Blog 9 – Mijn Boek SamenWereld is niet het doel

Ik ontvang elke week reacties op mijn blog en dat vind ik heel waardevol. Sommigen nodigen mij uit om af en toe eens door te praten over wat onderwerpen. Daar leer ik veel van.

Zo had ik vorige week weer een bijpraatsessie met een van mijn gesprekspartners. Hij zei op een gegeven moment tegen mij: ‘Het gaat uiteindelijk niet om je boek, maar om de beweging die dat tot gevolg heeft’.

Ik moest even nadenken en antwoordde: ‘Je hebt helemaal gelijk, mijn boek is slechts een instrument en een eerste stap naar wat groters’.

Want waar gaat het uiteindelijk om? 

Ik heb de overtuiging dat alle partners die een verantwoordelijkheid dragen voor het realiseren van maatschappelijke resultaten in het publieke domein beter presteren wanneer er sprake is van gelijkwaardigheid.

Er moet oog zijn voor elkaars kwaliteiten, respect voor elkaars verantwoordelijkheden en de vraag zal telkens moeten zijn: ‘Hoe organiseren we met elkaar toegevoegde waarde?’

Ik weet zeker dat er zoveel onbenutte kwaliteiten in de samenleving verscholen liggen, dat het aanboren daarvan een kwaliteitssprong van jewelste zou opleveren.

Maar ik weet ook dat dit niet eenvoudig is, anders was het allang realiteit en geen droom. 

Zo’n droom wordt geen werkelijkheid met mijn boek alleen. Daar is veel meer voor nodig, maar het wel een eerste onmisbare stap om een niet te stoppen beweging op gang te brengen, die leidt tot voorspoed voor ons allen.

Mag ik jou – lezer – de volgende vragen voorleggen?

Wat kan ervoor zorgen dat mijn ‘Boek SamenWereld’ die eerste onmisbare stap wordt?

Wat is er verder nodig om een echte doorbraak te realiseren?

Je snapt, ik ben uitermate benieuwd naar je reactie. Ik zal er in de volgende blog op teruggekomen.

Wil je elke week een seintje ontvangen als ik een nieuw blog heb gepubliceerd? Schrijf je dan in.

Blog 8 – Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Ik denk dat er weinig mensen zijn die niet vinden dat de samenleving een sterkere rol moet krijgen in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Onderzoek wijst in ieder geval uit dat de behoefte aan politieke participatie eerder toe- dan afneemt. Dat is een mooie constatering. Aan de andere kant is het zo dat het aantal mensen dat lid is van een politieke partij gestaag afneemt. Er klopt iets niet.

Is het dan zo dat mensen wel vinden dat ze zich ergens mee moeten kunnen bemoeien, maar als punt bij paaltje komt geen verantwoordelijkheid willen nemen? Zo is het erg gemakkelijk om te roepen dat er meer referenda moeten plaatsvinden. Bolletje rood kleuren en dan zoekt de overheid het maar verder uit.

Dat kan toch niet de bedoeling zijn van meer directe democratie?

Komt het misschien omdat overheden de samenleving geen ruimte bieden om zelf verantwoordelijkheid te pakken? Veel taken in het sociale domein zijn naar de gemeenten gedecentraliseerd en vervolgens worden de professionals niet in positie gebracht om hun werk samen met de burgers te doen. Wel verantwoordelijkheid maar geen bevoegdheid.

Dat kan toch niet de bedoeling zijn van meer verantwoordelijkheid?

En de politieke partijen? Hoe zit het daar mee? Doen zij iets aan vernieuwing? Voor zover ik dat kan overzien proberen ze intern te democratiseren door hun leden meer inbreng te geven in de besluitvorming. Je kunt zelfs je stem uitbrengen zonder aanwezig te zijn bij een partijcongres.

Dat kan toch niet de bedoeling zijn van meer zeggenschap?

Maar wat is dan wel de bedoeling? De wil om het beter te doen is er zeker. Mondjesmaat wordt zeggenschap verlegd van overheid naar samenleving. Meer directe democratie lijkt eerder contraproductief te werken. De goede balans hebben we nog niet te pakken.

Eigenlijk zijn we al vanaf de ontzuiling op zoek naar een nieuwe balans. In een stevig veranderende wereld is die balans steeds in beweging. En dat is prima als we tegelijkertijd beschikken over betrouwbare ankers. Misschien schort het daaraan?

Wat zijn die ankers dan? In mijn boek ga ik daarnaar op zoek en begin ik bij punt nul. Dat is wat mij betreft de situatie waarin burgers hun eigen boontjes dopten, verantwoordelijkheid namen voor hun eigen sores en gedeelde verantwoordelijkheid namen voor gezamenlijke problemen. De tijd voordat de overheid was uitgevonden.

Wil je elke week een seintje ontvangen als ik een nieuw blog heb gepubliceerd? Schrijf je dan in.

Powered by WishList Member - Membership Software