Archive Monthly Archives: februari 2018

Circulair Beleid Maken positioneert de overheid in een coachende rol

Als je de literatuur erop naslaat dan zie je dat de overheid verschillende posities in relatie tot de samenleving kan innemen. Dat varieert van bepalen, sturen, reguleren, regisseren, stimuleren, faciliteren tot loslaten. Zo zijn er nog wel meer termen te bedenken die de communicerende vaten van de verantwoordelijkheid van de overheid en die van de samenleving tot uitdrukking brengen.

Zoals in een eerder Blog aangegeven kiezen we nadrukkelijk voor de soevereiniteitsgedachte van het volk. Als de samenleving haar eigen verantwoordelijkheid wil waarmaken dan zal het in ieder geval die ruimte moeten krijgen van de overheid. Wat dat betreft komt het begrip ‘loslaten’ het beste in de buurt.

Maar wat betekent ‘loslaten’? Is dat ook zoiets als ‘over de schutting gooien’, hetgeen vaak wordt beweerd als het gaat om de decentralisaties in het sociale domein? We denken van niet. De verantwoordelijkheid van de overheid houdt ook bij Circulair beleid Maken niet op. Zij verhoudt zich op een andere manier tot de samenleving. Ze opereren namelijk beide in het publieke domein.

De overheid zal zich met name als coach moeten gedragen. Het team (lees: de samenleving) moet het doen. Een goede coach stuurt het sterkste team het veld in. Dat betekent niet de beste spelers, maar het beste team, waarbij de spelers elkaar aanvullen en elkaar goed weten te vinden. Het is daarom goed dat de overheid de samenleving begeleidt in het zichzelf goed organiseren, bijvoorbeeld in de vorm van het oprichten van een coöperatie. Bij voorkeur geeft de coach het team vooral ruimte om zijn eigen spel te spelen en stuurt zij alleen bij als het echt nodig is.

In onderstaande afbeelding verdient de overheid als coach ook de ronde vorm.

11 februari 2018

Circulair Beleid Maken zorgt voor een adequaat feed-back-mechanisme

Circulair Beleid Maken zorgt voor een adequaat feed-back-mechanisme in de uitvoering en is daarom duurzaam.

Beleid dat aan de samenleving wordt opgedrongen zal niet snel beklijven. Het is immers iets waar burgers of bedrijven niet om hebben gevraagd. Het leidt tot een vorm van paternalisme dat niet past bij de huidige wensen en behoeften van de samenleving. Wanneer we aan het begin van het beleidsproces de samenleving niet betrekken, dan is de kans groot dat de outcome (maatschappelijk te realiseren resultaten) niet wordt waargemaakt.

Door de samenleving vanaf het begin bij het proces te betrekken kunnen we met de stappen ‘Consultatieronde’ en ‘Bloemlezing’ de gedeelde perceptie van de ongewenste situatie in beeld brengen. Op grond van een Probleem- en Oorzakenanalyse en met ondersteuning van Expert Meetings kunnen we de gedeelde perceptie van de gewenste situatie beschrijven. Met dat beeld voor ogen is er permanente aansluiting met de Samenleving.

De kunst is vervolgens om die aansluiting duurzaam te maken. We zien in de praktijk dat beleidsmaatregelen zelden gepaard gaan met goed voorbereide evaluaties. Ze lijken meestal op zoiets als: ‘Over een jaar gaan we het beleid evalueren’. Wat en hoe er dan gemeten wordt is niet duidelijk. Van een goede evaluatie, laat staan bijsturing, is dan ook geen sprake.

Bij Circulair Beleid Maken doen we dat met behulp van een in maatregelen, acties en projecten ingebouwd feedbackmechanisme. Dat mechanisme krijgt gestalte op basis van de kennis die in het proces is verworven. Zonder die kennis is een correcte bijsturing van het beleid, waar nodig, volstrekt onmogelijk.

Op deze manier elimineren we punt 10, die van opgedrongen output waar niemand op zit te wachten.

6 februari 2018

Circulair Beleid Maken produceert geen papier dat in de bureaula verdwijnt

Circulair Beleid Maken produceert geen papier dat in de bureaula verdwijnt, maar levert effectief maatschappelijk wenselijke resultaten.

We kennen allemaal wel de pakken papier die door de overheid worden geproduceerd: beleidsnota’s en uitvoeringsprogramma’s. Raadsleden kunnen daarover meepraten. Maar ook bedrijven en maatschappelijke instellingen worden hiermee geconfronteerd. Door de digitalisering zien we tegenwoordig niet meer letterlijk papier, maar vliegen de MB’s je om de oren.

Wat gebeurt er met al deze beleidsproductie?

Om te beginnen worden regelmatig beleidsvisies geproduceerd zonder dat daar een uitvoeringsdocument bij wordt geleverd. Het is dan de bedoeling dat dit in een latere fase wordt geschreven. Dat lukt meestal niet en dat is methodologisch ook verklaarbaar: door een gebrek aan analyse is men niet in staat om de vertaling naar de uitvoering te maken. Het gevolg hiervan is dat deze documenten in een bureaulade terechtkomen en daar gaan liggen verstoffen.

Voor zover er wel een uitvoeringsprogramma met bijbehorende projecten en acties bestaat, doet zich het verschijnsel voor dat deze acties door de uitvoerders terzijde worden gelegd. Door onvoldoende betrokkenheid van uitvoerders bij het formuleren van het beleid is de kans aanzienlijk dat onuitvoerbaar beleid wordt geproduceerd.

Kortom, er worden vele beleidsdocumenten en uitvoeringsprogramma’s geschreven die de samenleving nooit zullen bereiken. Ze komen niet tot leven. Uitvoerders kunnen er niets mee. Ze leveren nul maatschappelijk resultaat op. Vaak heeft de totstandkoming van die documenten veel geld, tijd en energie gekost. Zonde. Bepaald geen circulair beleid. In de tekening van het open systeem markeren we dit met een kruis bij de output die wegvliegt en geen doel treft.

Bij het proces van Circulair Beleid Maken daarentegen is de betrokkenheid van de uitvoerders gegarandeerd. En daarmee een aanzienlijke vergroting van de kans op uitvoerbaarheid: geen beleidsafval van nota’s die ergens in een la geraken. Niet zelden komen goed uitvoerbare acties en projecten uit het kennis- en ervaringscomplex van uitvoerders. Dankzij hun betrokkenheid bij het opstellen van een probleem- en oorzakenanalyse kunnen we onhaalbare voornemens tijdig elimineren en daarmee verspilling voorkomen.

2 februari 2018

Powered by WishList Member - Membership Software